xoves, 16 de outubro de 2014

Ramón Cabanillas









A BASILIO ÁLVAREZ

¡Sementador! O trigo dos beirales
mostra as espigas mestas e douradas,
e as segadoras fouces, afiadas,
teñen tráxico brillo de puñales.

O teu verbo, estalante nos pinales,
troca, ó chegar ás chouzas das valgadas,
os salaios das gorxas abafadas
en ruxidos guerreiros e triunfales

A aldea érguese co craror da aurora
agardando a siñal, e non sosega
en axexo de loita vingadora.

¡Xa a lus do sol do mediodía cega,
sementador! ¡Sementador, xa é hora
de da-lo berro e comenza-la sega!
Ramón Cabanillas 





 ( FRAGMENTO)
 Nun nimbo luminoso xorde o bardo adiviño
envolveito en brancuras recendentes de liño,
ollos gazos, profundos, longa barba florida,
cingue a fronte coas hedras da coroa druída
e na man, que reloce como un lirio bendito,
ten a fouce de ouro do litúrxico rito;
a fouce segadora da mandrágora, ao raio
de feitizo e de agoiro dos luares de maio.

É Merlín o profeta, o celta armoricán,
dos silfos e das umias ollado por irmán,
sabedor dos encantos e os máxicos conxuros,
das virtudes das herbas e dos fados escuros,

que nos claros dos bosques e os baixíos costeiros
aprendeu a divina linguaxe dos luceiros;
o bardo das idades, o da secreta ciencia
que a terra fixo súa, impóndolle obediencia
ás augas da riada, aos rochedos do cume,
ás nubes da tormenta, á ardentía do lume.

Impoñente, amosando nativa maxestade,
na mirada un sereno claror de eternidade,
ten os pés -cruz de ouro, folla núa afiada-
sobre o manto da neve unha fúlxida espada.
Aceiro puro e virxe das entrañas da terra,
cos lumes siderais das estrelas en guerra
nas fragas treboantes dos lóstregos forxado,
que no dolmen batido e no Xordán templado,
foille dado a unha raza de homes sans e valentes,
cabeceira de pobos, guiadora de xentes,
para impór unha ciencia, sinalando o camiño
que por riba dos tempos leva ao triunfo diviño.

Ergueito como o pino que as altas nubes fende,
os brazos sarmentosos o bardo aos ceos tende,
e escóitase na noite solemne resoar
a súa voz bruante, sonora como o mar:

Baixo a dozura do ceo
da nobre Galicia irmá
onde pola nosa gloria
inda dourando o fogar
vive aceso o lume sagro
dos claros días do clan,
hai unha illa encantada
de rochedos coral,
esmeralda verdegaia
ao resplandor do luar,
bicada de manseliñas
augas de limpo cristal
na que as sereas ensaian
seu namorante cantar
mentres os pinos lanzales
escoitan voces leviás
que chegan esmorecidas
do misterio de alén-mar.

Nunha furna que galgantes
cerran as ondas do mar,
apreixada nas ferintes
poutas dunha aguia real,
gardada por un dragón
de alento que é solimán,
brillaba a fúlxida espada
Escalibor, o triunfal
aceiro da heroica idade
cantada por Osián,
que ten de ser sobre a Terra
ergueita en céltigas mans,
símbolo, florón e escudo
da Cruz, do Amor e da Paz.

Ramón Cabanillas, Na noite estrelecida, 1926                                   


                     



venres, 26 de setembro de 2014

Cuestións léxicas







Desvíos léxicos from letrasenrede


Pequeno rebobinado das chamadas  desviacións da lingua  estándar. Todo moi cuestionable sobre todo se poñemos ao mesmo nivel as interferencias da lingua oral ou coloquial e as interferencias de linguas veciñas. E moito máis cuestionable aínda se nos poñemos a comparar uns cantos lusismos utilizados por un número moi reducido de falantes coa avalancha de castelanismos usados pola gran maioría da poboación e mesmo dos cargos público, altos e baixos, en funcións.

Empezamos novo curso con moitas novidades e co labor moi diversificado. Un saúdo a todo o alumnado novo e non tan novo do ROU!

xoves, 12 de xuño de 2014

O MONO QUE QUIXO SER ESCRITOR SATÍRICO de AUGUSTO MONTERROSO



AUGUSTO MONTERROSO:  


O MONO QUE QUIXO SER ESCRITOR SATÍRICO



Na selva vivía unha vez un mono que quixo ser escritor satírico. 

Estudou moito, pero pronto se decatou de que para ser escritor satírico lle faltaba coñecer á xente e aplicouse a visitar a todos e  ir aos cócteles e a observalos polo rabo do ollo mentres estaban distraídos coa copa na man. 

Como era de veras gracioso e as súas áxiles piruetas entretiñan os outros animais, en calquera parte era ben recibido e el perfeccionou a arte de ser mellor recibido aínda. 

Non había quen non se encantara coa súa conversa e cando chegaba era agasallado con xúbilo tanto polas monas como polos esposos das monas e polos demais habitantes da selva, ante os cales, por contrarios que fosen a el en política internacional, nacional ou doméstica, se mostraba invariablemente comprensivo; sempre, claro, co ánimo de investigar a fondo a natureza humana e poder retratala nas súas sátiras. 

Así chegou o momento en que entre os animais era o máis experto coñecedor da natureza humana, sen que lle escapase nada. 

Entón, un día dixo vou escribir en contra dos ladróns, e fixouse na Pega, e principiou a facelo con entusiasmo e gozaba e ría e empolicábase de pracer ás árbores polas cousas que se lle ocorrían acerca da Pega; pero de súpeto reflexionou que entre os animais de sociedade que o agasallaban había moitas Pegas e especialmente unha, e que se ían ver retratadas na súa sátira, por suave que a escribise, e desistiu de facelo. 

Despois quixo escribir sobre os oportunistas, e puxo o ollo na Serpe, quen por diferentes medios-auxiliares en realidade da súa arte adulatoria-  lograba sempre conservar, ou substituír, mellorándoos, os seus cargos; pero varias Serpes amigas súas, e especialmente unha, sentiríanse aludidas, e desistiu de facelo.  

Despois desexou satirizar aos laboriosos compulsivos e detívose na Abella, que traballaba estupidamente sen saber para que nin para quen; pero por medo de que os seus amigos deste xénero, e especialmente un, se ofendesen, rematou comparándoa favorablemente coa cigarra, que egoísta non cara a máis que cantar e cantar dándollas de poeta, e desistiu de facelo. 

Despois ocorréuselle escribir contra a promiscuidade sexual e enfilou a súa sátira contra as galiñas adúlteras que andaban todo o día inquedas en busca de Galiños; pero tantas destas recibírano que temeu mancalas, e desistiu de facelo. 

Finalmente elaborou unha lista completa das debilidades e os defectos humanos e non encontrou contra quen dirixir as súas baterías, pois todos estaban nos amigos que compartían a súa mesa e nel mesmo. 

Nese momento renunciou a ser escritor satírico e empezoulle a dar pola mística e o amor e esas cousas; pero a raíz diso, xa se sabe como é a xente, todos dixeron que se volvera tolo e xa non o recibiron tan ben nin con tanto gusto.

Traducido por Estefanía R.









En la selva vivía una vez un Mono que quiso ser escritor satírico.

Estudió mucho, pero pronto se dio cuenta de que para ser escritor satírico le faltaba conocer a la gente y se aplicó a visitar a todos y a ir a los cocteles y a observarlos por el rabo del ojo mientras estaban distraídos con la copa en la mano.

Como era de veras gracioso y sus ágiles piruetas entretenían a los otros animales, en cualquier parte era bien recibido y él perfeccionó el arte de ser mejor recibido aún.

No había quien no se encantara con su conversación y cuando llegaba era agasajado con júbilo tanto por las Monas como por los esposos de las Monas y por los demás habitantes de la Selva, ante los cuales, por contrarios que fueran a él en política internacional, nacional o doméstica, se mostraba invariablemente comprensivo; siempre, claro, con el ánimo de investigar a fondo la naturaleza humana y poder retratarla en sus sátiras.

Así llegó el momento en que entre los animales era el más experto conocedor de la naturaleza humana, sin que se le escapara nada.

Entonces, un día dijo voy a escribir en contra de los ladrones, y se fijó en la Urraca, y principió a hacerlo con entusiasmo y gozaba y se reía y se encaramaba de placer a los árboles por las cosas que se le ocurrían acerca de la Urraca; pero de repente reflexionó que entre los animales de sociedad que lo agasajaban había muchas Urracas y especialmente una, y que se iban a ver retratadas en su sátira, por suave que la escribiera, y desistió de hacerlo.

Después quiso escribir sobre los oportunistas, y puso el ojo en la Serpiente, quien por diferentes medios -auxiliares en realidad de su arte adulatorio- lograba siempre conservar, o sustituir, mejorándolos, sus cargos; pero varias Serpientes amigas suyas, y especialmente una, se sentirían aludidas, y desistió de hacerlo.

Después deseó satirizar a los laboriosos compulsivos y se detuvo en la Abeja, que trabajaba estúpidamente sin saber para qué ni para quién; pero por miedo de que sus amigos de este género, y especialmente uno, se ofendieran, terminó comparándola favorablemente con la Cigarra, que egoísta no hacia más que cantar y cantar dándoselas de poeta, y desistió de hacerlo.

Después se le ocurrió escribir contra la promiscuidad sexual y enfiló su sátira contra las Gallinas adúlteras que andaban todo el día inquietas en busca de Gallitos; pero tantas de éstas lo habían recibido que temió lastimarlas, y desistió de hacerlo.

Finalmente elaboró una lista completa de las debilidades y los defectos humanos y no encontró contra quién dirigir sus baterías, pues todos estaban en los amigos que compartían su mesa y en él mismo.

En ese momento renunció a ser escritor satírico y le empezó a dar por la Mística y el Amor y esas cosas; pero a raíz de eso, ya se sabe cómo es la gente, todos dijeron que se había vuelto loco y ya no lo recibieron tan bien ni con tanto gusto.
FIN



mércores, 11 de xuño de 2014

INSTRUCIÓNS PARA CHORAR de JULIO CORTÁZAR



Deixando a un lado os motivos, ateñámonos ao xeito correcto de chorar, entendendo por esto un choro que non ingrese no barullo, nin que insulte ao sorriso coa súa paralela e torpe semellanza. O choro medio ou ordinario consiste nunha contracción xeral da face e un son espasmódico acompañado de bágoas e mocos, estes últimos á fin, pois o choro remata no momento no que un se soa enérxicamente.
Para chorar, leva a imaxinación cara vostede mesmo, e se esto resúltalle imposible por contraer o costume de crer no mundo exterior, pense nun cuberto de formigas ou neses golfos do estreito de Magalláns no que non entra ninguén, nunca.
Chegado o choro, taparase con decoro a face usando ambas mans coa palma cara dentro. Os nenos chorarán coa manga da camisola contra a cara, e preferentemente nun rincón do cuarto.

Duración media do choro, tres minutos.


Traducido por Lucía P.


HISTORIA DE CRONOPIOS Y DE FAMAS

-''Instrucciones para llorar''.

Dejando de lado los motivos, atengámonos a la manera correcta de llorar, entendiendo por esto un llanto que no ingrese en el escándalo, ni que insulte a la sonrisa con su paralela y torpe semejanza. El llanto medio u ordinario consiste en una contracción general del rostro y un sonido espasmódico acompañado de lágrimas y mocos, estos últimos al final, pues el llanto se acaba en el momento en el que uno se suena enérgicamente.
Para llorar, dirija la imaginación hacia usted mismo, y si esto le resulta imposible por haber contraído el hábito de creer en el mundo exterior, piense en un patio cubierto de hormigas o en esos golfos del estrecho de Magallanes en los que no entra nadie, nunca.
Llegado el llanto, se tapará con decoro el rostro usando ambas manos con la palma hacia dentro. Los niños llorarán con la manga del saco contra la cara, y de preferencia en un rincón del cuarto. Duración media del llanto, tres minutos.



bágoa vista ao microscoìo

sábado, 7 de xuño de 2014

DEPREDADOR ( anónimo)



DEPREDADOR

Había anos que Andrea non se sentía tan leda, sentíase tranquila, sosegada, en paz, como nunha nube, como nun irrematable soño. Un cadente asubío soaba a súa dereita. A súa vida ata entón fora como a de calquera outra muller de clase media, casada aos vinte e poucos e cun par de nenos antes dos trinta. Namorada os primeiros anos de casada, leda co nacemento das xemelgas. Pasaban os anos e o sentimento cara a Daniel, o seu marido, pasaba de amor a cariño, de cariño a indiferenza e de indiferenza a resentimento. Andrea aguantou o que puido, sobre todo polas xemelgas, pero a corda tensouse demasiado e rematou por romper. Separada antes dos corenta, díxose que debería volver intentalo, que o merecía. Non era doado con dúas nenas de 9 anos, se os homes eluden o compromiso cunha muller solteira e sen cargas, que non farían cunha muller na súa situación. Aínda así, ía intentalo, era bastante guapa, aínda non perdera de todo a figura dos seus 20 anos e tenia a idade xusta para atraer tanto homes un pouco mais novos que ela como mais maduros. Andrea buscou na súa axenda o numero de Kim, unha rapaza rusa de 22 anos á que xa confiara outras veces ás xemelgas, a chamou e quedou con ela para que o fixese de canguro esa noite. Eran as nove da noite, deitou as nenas. Kim chegaría ás dez, tiña o tempo xusto para arranxarse. Deuse unha ducha rápida, secouse o pelo e maquillouse. Elixiu o vestido, non lle foi moi complicado, tampouco podía permitirse ter un bo fondo de armario, así que tiña  pouco onde elixir. As medias, os zapatos, rematou de peitearse, deuse o ultimo retoque de maquillaxe e perfumouse. As dez en punto, Kim xa chegara e recibira as oportunas instrucións. Subiu a polo bolso e recolleu da mesa de noite o "flyer" coa dirección do "Single ´ s Bar". O taxi deixouna xusto diante do neon de "Single ´ s Bar". A pesar de non estar nunca alí, cría recodar aquel neon, non sabia onde o vira, pero lle soaba. O bar non se diferenciaba moito de calquera outro bar de copas, a excepción debería de ser a clientela, normalmente "singles", que é como se lles chamaba agora ás persoas desemparelladas, de entre trinta e tantos a cincuenta e poucos coa case exclusiva intención de deixar de ser "singles". Sentouse nun tallo xunto á barra, pediu un Martini ao camareiro e sacou un cigarro da tabaqueira. Antes de que o puidese achegar aos seus labios, xa tiña a chama dun acendedor fronte aos seus ollos. Acendeu o cigarro e deu as grazas amablemente. O home presentouse, chamábase Esteban. Non máis de corenta anos, un setenta e tantos, oitenta quilos, non é que fose guapo pero o seu rostro infundía certo interese. Charlaron durante máis dunha hora e Andrea tomouse como tres ou catro Martinis máis, había tempo que non bebía e o alcohol xa ruborizara as súas meixelas, e esvaída a súa vergoña inicial. A conversación encamiñábase irremediablemente a un terreo mais persoal. Non é que Andrea tivese ido alí con ningunha intención en concreto, pero empezou a acariciar a idea de deixarse levar e non se retirar se aquilo podía rematar en sexo, despois de todo levaba sen facelo meses e as ultimas e contadas veces co seu marido foran realmente desastrosas. Saíron do bar e volveron a primeira esquina, alí debería estar aparcado o coche de Esteban. Era unha escura quella e á mente de Andrea veu a imaxe do neon do bar, vírao cara a unhas semanas no noticiero, saíu nunha noticia sobre a violación e asasinato dunha muller nunha quella anexa a aquel bar. Sentiu o tacto dun pano de seda apertando o seu colo. O asubío seguía soando regular e cadente ao seu lado dereito, parecíalle sentir unha leve presión no dedo corazón, pero seguía feliz, sumida nesa nube, nese soño cada vez máis soporífero. O rítmico asubío deixou a súa cadencia e converteuse nun longo asubío sen fin.


Traducido por Xabier L.



DEPREDADOR

Hacía años que Andrea no se sentía tan feliz, se sentía tranquila, sosegada, en paz, como en una nube, como en un interminable sueño. Un cadente pitido sonaba a su derecha. Su vida hasta entonces había sido como la de cualquier otra mujer de clase media, casada a los veinte y pocos y con un par de niños antes de los treinta. Enamorada los primeros años de casada, feliz con el nacimiento de las gemelas. Pasaban los años y el sentimiento hacia Daniel, su marido, pasaba de amor a cariño, de cariño a indiferencia y de indiferencia a resentimiento. Andrea aguantó lo que pudo, sobre todo por las gemelas, pero la cuerda se tensó demasiado y acabó por romperse. Separada antes de los cuarenta, se dijo que debería volver a intentarlo, que se lo merecía. No era fácil con dos niñas de 9 años, si los hombres rehúyen el compromiso con una mujer soltera y sin cargas, que no harían con una mujer en su situación. Aún así, iba a intentarlo, era bastante guapa, aún no había perdido del todo la figura de sus 20 años y tenia la edad justa para atraer tanto a hombres un poco mas jóvenes que ella como mas maduros. Andrea buscó en su agenda el numero de Kim, una chica rusa de 22 años a la que ya había confiado otras veces a las gemelas, la llamó y quedó con ella para que le hiciera de canguro esa noche. Eran las nueve de la noche, acostó a las niñas. Kim llegaría a las diez, tenía el tiempo justo para arreglarse. Se dio una ducha rápida , se secó el pelo y se maquilló. Eligió el vestido, no le fue muy complicado, tampoco podía permitirse tener un buen fondo de armario, así que tenia poco donde elegir. Las medias, los zapatos, terminó de peinarse, se dio el ultimo retoque de maquillaje y se perfumó. Las diez en punto, Kim ya había llegado y había recibido las oportunas instrucciones. Subió a por el bolso y recogió de la mesilla el flyer con la dirección del Single´s Bar. El taxi la dejó justo delante del neón de Single´s Bar. A pesar de no haber estado nunca allí, creía recodar aquel neón, no sabia donde lo había visto, pero le sonaba. El bar no se diferenciaba mucho de cualquier otro bar de copas, la excepción debería de ser la clientela, normalmente “singles”, que es como se les llamaba ahora a las personas desparejadas, de entre treinta y tantos a cincuenta y pocos con la casi exclusiva intención de dejar de ser “singles”. Se sentó en un taburete junto a la barra, pidió un Martini al camarero y sacó un cigarrillo de la tabaquera. Antes de que pudiera haberlo acercado a sus labios, ya tenia la llama de un encendedor frente a sus ojos. Encendió el cigarrillo y dio las gracias amablemente. El hombre se presentó, se llamaba Esteban. No más de cuarenta años, uno setenta y tantos, ochenta kilos, no es que fuera guapo pero su rostro infundía cierto interés. Charlaron durante más de una hora y Andrea se tomó como tres o cuatro Martinis más, hacia tiempo que no bebía y el alcohol ya había sonrojado sus mejillas y difuminado su vergüenza inicial. La conversación se encaminaba irremediablemente a un terreno mas personal. No es que Andrea hubiera ido allí con ninguna intención en concreto, pero empezó a acariciar la idea de dejarse llevar y no retirarse si aquello podía terminar en sexo, después de todo llevaba meses sin hacerlo y las ultimas y contadas veces con su marido habían sido realmente desastrosas. Salieron del bar y volvieron la primera esquina, allí debería estar aparcado el coche de Esteban. Era un oscuro callejón y a la mente de Andrea vino la imagen del neón del bar, lo había visto hacia unas semanas en el noticiero, salió en una noticia sobre la violación y asesinato de una mujer en un callejón anejo a aquel bar. Sintió el tacto de un pañuelo de seda apretando su cuello. El pitido seguía sonando regular y cadente a su lado derecho, le parecía sentir una leve presión en el dedo corazón, pero seguía feliz, sumida en esa nube, en ese sueño cada vez más soporífero. El rítmico pitido dejó su cadencia y se convirtió en un largo pitido sin fin.



NOTA: É un bo texto para practicar os verbos que non son reflexivos en galego.

O CAMALEÓN QUE NON SABÍA DE QUE COR SE HABÍA PÓR de AUGUSTO MONTERROSO

O CAMALEÓN QUE FINALMENTE NON SABÍA DE QUE COR PORSE
[Fábula. Texto completo.]
Augusto Monterroso


Nun país moi remoto, en plena Selva, presentouse fai moitos anos un tempo malo no que o
Camaleón, a quen lle dera pola política, entrou nun estado de total desconcerto, pois os 
outros animais, asesorados pola Raposa, enteiráronse das súas artimañas e comezaron a 
contrarrestalas levando día e noite nos petos xogos de diversos vidros de cores para 
combater a súa ambigüidade e hipocrisía, de maneira que cando el estaba morado e por 
calquera circunstancia do momento necesitaba volverse, digamos azul, sacaban 
rapidamente un vidro vermello a través do cal o vían, e para eles continuaba sendo o 
mesmo Camaleón morado, aínda que se conducira coma Camaleón azul; e cando estaba 
vermello e por motivacións especiais volvíase alaranxado, empregaban o vidro 
correspondente e o seguían vendo tal cal.

Isto só en canto as cores primarias, pois o método xeralizouse tanto que co tempo non 
había xa quen non levara consigo un equipo completo de vidros para aqueles casos nos que
o mañoso tornábase simplemente agrisado, ou verdiazul, ou de  calquera cor máis 
ou menos indefinida, para dar coa cal eran necesarias tres, catro ou cinco superposicións de vidros.

Pero o bo foi que o Camaleón, considerando que todos eran da súa condición, adoptou 
tamén o sistema.

Entón era cousa de velos a todos nas rúas sacando e alternando vidros a medida que 
cambiaban de cores, segundo o clima político ou as opinións políticas prevalecentes ese día
da semana ou a esa hora do día ou da noite.

Como é doado comprender, isto converteuse nunha especie de perigosa confusión das 
linguas; pero pronto os máis listos déronse  conta de que aquilo sería a ruína xeral se 
non se regramentaba dalgunha maneira, a menos de que todos estiveran dispostos a ser 
cegados e perdidos definitivamente polos deuses, e restableceron a orde.

Ademáis do estatuído polo Regramento que se redactou con esa fin, o dereito 
consuetudinario fixou pola súa parte regras de refinada urbanidade, según as cales, se 
algún carecera dun vidro de determinada cor urxente para se disfrazar ou para descubrir a 
verdadeira cor dalguén, podía recorrer inclusive aos seus propios inimigos para que llo 
prestaran, de acordo coa súa necesidade do momento, coma sucedía entre as nacións máis
civilizadas.

Só o León que polo entón era o Presidente da Selva ría duns e doutros, aínda que as veces 
socarronamente xogaba tamén un pouco ao seu, por divertirse.
Desa época ven o ditode que 

todo Camaleón é según a cor 
do vidro co que se mira.


Traducido por Eva






EL CAMALEÓN QUE NO SABÍA DE QUE COLOR PONERSE 
[Fábula. Texto completo.]
Augusto Monterroso

En un país muy remoto, en plena Selva, se presentó hace muchos años un tiempo malo en 
el que el Camaleón, a quien le había dado por la política, entró en un estado de total 
desconcierto, pues los otros animales, asesorados por la Zorra, se habían enterado de sus 
artimañas y empezaron a contrarrestarlas llevando día y noche en los bolsillos juegos de 
diversos vidrios de colores para combatir su ambigüedad e hipocresía, de manera que 
cuando él estaba morado y por cualquier circunstancia del momento necesitaba volverse, 
digamos, azul, sacaban rápidamente un cristal rojo a través del cual lo veían, y para ellos 
continuaba siendo el mismo Camaleón morado, aunque se condujera como Camaleón azul;
y cuando estaba rojo y por motivaciones especiales se volvía anaranjado, usaban el cristal 
correspondiente y lo seguían viendo tal cual.
Esto sólo en cuanto a los colores primarios, pues el método se generalizó tanto que con el
tiempo no había ya quien no llevara consigo un equipo completo de cristales para aquellos
casos en que el mañoso se tornaba simplemente grisáceo, o verdiazul, o de cualquier color
más o menos indefinido, para dar el cual eran necesarias tres, cuatro o cinco
superposiciones de cristales.
Pero lo bueno fue que el Camaleón, considerando que todos eran de su condición, adoptó
también el sistema.
Entonces era cosa de verlos a todos en las calles sacando y alternando cristales a medida
que cambiaban de colores, según el clima político o las opiniones políticas prevalecientes
ese día de la semana o a esa hora del día o de la noche.
Como es fácil comprender, esto se convirtió en una especie de peligrosa confusión de las
lenguas; pero pronto los más listos se dieron cuenta de que aquello sería la ruina general si
no se reglamentaba de alguna manera, a menos de que todos estuvieran dispuestos a ser
cegados y perdidos definitivamente por los dioses, y restablecieron el orden.
Además de lo estatuido por el Reglamento que se redactó con ese fin, el derecho
consuetudinario fijó por su parte reglas de refinada urbanidad, según las cuales, si alguno
carecía de un vidrio de determinado color urgente para disfrazarse o para descubrir el
verdadero color de alguien, podía recurrir inclusive a sus propios enemigos para que se lo
prestaran, de acuerdo con su necesidad del momento, como sucedía entre las naciones
más civilizadas.
Sólo el León que por entonces era el Presidente de la Selva se reía de unos y de otros,
aunque a veces socarronamente jugaba también un poco a lo suyo, por divertirse.
De esa época viene el dicho de que

todo Camaleón es según el color
del cristal con que se mira.



A ovella negra (Augusto Monterroso)

Nun afastado país, existiu hai moitos anos unha Ovella negra. Foi fusilada.
Un século despois, o rabaño arrepentido ergeulle unha estatua ecuestre que quedou moi ben no parque.
Así, a partir deste momento, cada vez que aparecían ovellas negras eran de súpeto pasadas polas armas para que as futuras xeracións de ovellas comúns e correntes puidéranse  exercitar tamén na escultura.





 Teoría de Dulcinea (Juan José Arreola)

Nun lugar solitario cuxo nome non vén ao caso houbo un home que se pasou a vida eludindo á muller concreta. Preferiu o gozo manual da lectura, e era feliz cada vez que un cabaleiro andante arremetía a fondo un desas vagas pantasmas femininos, feitos de virtudes e saias superpostas, que agardan ó heroe despois de catrocentas páxinas de fazañas, embustes e despropósitos.
No umbral da vellez, unha muller de carne e óso puxo sitio ao anacoreta na súa cova. Con calquera pretexto entraba ao apousento e invadíao cun forte aroma de suor e de lá, de nova muller campesiña requentada polo sol.

O cabaleiro perdeu a cabeza, pero lonxe de atrapar á que tiña en fronte, botouse a través de páxinas e páxinas, dun pomposo monstro de fantasía. Camiñou moitas leguas, alanceou cordeiros e muíños, afeitou unas cantas aciñeiras e deu tres ou catro saltos no aire.

Ao volver da busca infrutuosa, a morte agardáballe na porta da súa casa. So tivo tempo para ditar un testamento cavernoso, dende o fondo da súa alma reseca. Pero un rostro poeirento de pastora lavouse con bágoas verdadeiras, e tivo un fulgor inútil ante a tumba do cabaleiro demente.

Traducido por Pablo M.





La oveja negra:

En un lejano país existió hace muchos años una Oveja negra. Fue fusilada.
Un siglo después, el rebaño arrepentido le levantó una estatua ecuestre que quedó muy bien en el parque.
Así, en lo sucesivo, cada vez que aparecían ovejas negras eran rápidamente pasadas por las armas para que las futuras generaciones de ovejas comunes y corrientes pudieran ejercitarse también en la escultura.



Teoría de Dulcinea:

En un lugar solitario cuyo nombre no viene al caso hubo un hombre que se pasó la vida eludiendo a la mujer concreta. Prefirió el goce manual de la lectura, y se congratulaba eficazmente cada vez que un caballero andante embestía a fondo uno de esos vagos fantasmas femeninos, hechos de virtudes y faldas superpuestas, que aguardan al héroe después de cuatrocientas páginas de hazañas, embustes y despropósitos.
En el umbral de la vejez, una mujer de carne y hueso puso sitio al anacoreta en su cueva. Con cualquier pretexto entraba al aposento y lo invadía con un fuerte aroma de sudor y de lana, de joven mujer campesina recalentada por el sol.
El caballero perdió la cabeza, pero lejos de atrapar a la que tenía enfrente, se echó en pos a través de páginas y páginas, de un pomposo engendro de fantasía. Caminó muchas leguas, alanceó corderos y molinos, desbarbó unas cuantas encinas y dio tres o cuatro zapatetas en el aire.
Al volver de la búsqueda infructuosa, la muerte le aguardaba en la puerta de su casa. Sólo tuvo tiempo para dictar un testamento cavernoso, desde el fondo de su alma reseca. Pero un rostro polvoriento de pastora se lavó con lágrimas verdaderas, y tuvo un destello inútil ante la tumba del caballero demente.